Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Yan Fu</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Yan_Fu"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Yan_Fu rootpage-Yan_Fu skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Yan Fu</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr">
<div class="infobox_v3 infobox infobox--frwiki noarchive" style="width:22em">
<div class="entete icon auteur" style="background-color: #4C6099; color: #FFF;"><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r228712544">
/* start https://fr.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .entete.auteur{background-image:url("./_mw_/Picto_infobox_auteur.png")}


/* end https://fr.wikipedia.org/ */
</style>
<div>Yan Fu</div>
</div><div class="images">
</div>
<div class="hr" style="background-color:#7090E0; height:1px;"></div><table><caption class="hidden" style="">Données clés</caption><tbody><tr>
<th scope="row" style="width:7.5em;">Naissance</th>
<td>
<time class="nowrap date-lien bday" datetime="1854-01-08" data-sort-value="1854-01-08"><a href="8_janvier" title="8 janvier">8</a> <a href="Janvier_1854" title="Janvier 1854">janvier</a> <a href="1854_en_litt%C3%A9rature" title="1854 en littérature">1854</a></time></td>
</tr><tr>
<th scope="row" style="width:7.5em;">Décès</th>
<td>
<time class="nowrap date-lien dday" datetime="1921-10-27" data-sort-value="1921-10-27"><a href="27_octobre" title="27 octobre">27</a> <a href="Octobre_1921" title="Octobre 1921">octobre</a> <a href="1921_en_litt%C3%A9rature" title="1921 en littérature">1921</a></time> (à 67&nbsp;ans)</td>
</tr><tr>
<th scope="row" style="width:7.5em;">Activité principale</th>
<td>
<div>
traducteur</div></td>
</tr></tbody></table><table><caption style="background-color:#7090E0;">Auteur</caption><tbody><tr>
<th scope="row" style="width:9em;">Langue d’écriture </th>
<td>
chinois</td>
</tr></tbody></table>
</div>
<p><b>Yan Fu</b> (<a href="Sinogramme_simplifi%C3%A9" title="Sinogramme simplifié">chinois simplifié</a>&nbsp;: <span class="lang-zh-hans" lang="zh-hans">严复</span>&nbsp;; <a href="Sinogramme_traditionnel" title="Sinogramme traditionnel">chinois traditionnel</a>&nbsp;: <span class="lang-zh-hant" lang="zh-hant">嚴復</span>&nbsp;; <a href="Hanyu_pinyin" title="Hanyu pinyin">pinyin</a>&nbsp;: <span style="font-style:italic;"><span class="lang-zh-latn-pinyin" lang="zh-latn-pinyin">Yán Fù</span></span>&nbsp;; <a href="Romanisation_Wade-Giles" title="Romanisation Wade-Giles">Wade</a>&nbsp;: <i><span class="lang-zh-latn-wadegile" lang="zh-latn-wadegile">Yen² Fu⁴</span></i>), né le <time class="nowrap" datetime="1854-01-08" data-sort-value="1854-01-08">8 janvier 1854</time> et mort le <time class="nowrap" datetime="1921-10-27" data-sort-value="1921-10-27">27 octobre 1921</time>, est un <a href="%C3%89crivain_chinois" class="mw-redirect" title="Écrivain chinois">écrivain chinois</a> de la <a href="P%C3%A9riode_moderne" class="mw-redirect" title="Période moderne">période moderne</a>. Ses traductions d'œuvres philosophiques occidentales ont exercé une grande influence sur le mouvement intellectuel en <a href="Chine" title="Chine">Chine</a>.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Biographie">Biographie</h2></div>
<p><a href="Officier" title="Officier">Officier de marine</a> à l'origine, Yan Fu est l'un des membres les plus importants du mouvement réformiste chinois de la fin du <a href="XIXe_si%C3%A8cle" title="XIXe siècle"><abbr class="abbr" title="19ᵉ siècle"><span class="romain">XIX</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr>&nbsp;siècle</a>. Par ses traductions, ce <a href="Classicisme" class="mw-redirect" title="Classicisme">classiciste</a> à la prose concise a fait connaître pour la première fois au public chinois cultivé les œuvres de penseurs européens tels que <a href="Charles_Darwin" title="Charles Darwin">Darwin</a>, <a href="Thomas_Henry_Huxley" title="Thomas Henry Huxley">Huxley</a>, <a href="Herbert_Spencer" title="Herbert Spencer">Herbert Spencer</a>, <a href="John_Stuart_Mill" title="John Stuart Mill">J.S. Mill</a>, <a href="Adam_Smith" title="Adam Smith">Adam Smith</a> et <a href="Montesquieu" title="Montesquieu">Montesquieu</a>. <br>
Les chefs du mouvement réformiste, <a href="Kang_Youwei" title="Kang Youwei">Kang Youwei</a> et <a href="Liang_Qichao" title="Liang Qichao">Liang Qichao</a>, sont profondément impressionnés par son œuvre dont ils ont consulté le manuscrit et s'approprient ses raisonnements dans leur programme.
</p><p>Yan Fu avait fait partie des premiers étudiants chinois qu'on avait envoyés en <a href="Angleterre" title="Angleterre">Angleterre</a> et en <a href="France" title="France">France</a> étudier les questions de navigation et de marine. Il a découvert alors les œuvres de ces penseurs européens et entreprend de les traduire pendant son stage à l'Académie de marine de <a href="Greenwich_(Londres)" title="Greenwich (Londres)">Greenwich</a>. Il devient alors évident pour lui que se contenter de reprendre les conquêtes de la technique <a href="Occident" title="Occident">occidentale</a> ne suffira pas à sauver la <a href="Chine" title="Chine">Chine</a> et que celle-ci a également besoin du mode de pensée occidental. Il a donc un pas d'avance sur les réformistes de son époque qui gardent les yeux fixés sur la "technologie" occidentale. Yan Fu et les autres réformistes s'accordent sur la nécessité de créer un <a href="Parlement" title="Parlement">Parlement</a> et d'abroger les <a href="Concours" title="Concours">concours</a> pour les remplacer par un système d'éducation fondé sur le modèle occidental. <br>
Au lieu de participer activement à la <a href="Politique" title="Politique">vie politique</a>, il préfère soutenir la cause de la réforme au travers de la <a href="Traduction" title="Traduction">traduction</a> des œuvres des penseurs occidentaux. Comme beaucoup de réformistes, après la <a href="R%C3%A9volution_chinoise_de_1911" title="Révolution chinoise de 1911">révolution de 1911</a>, il se tourne vers le <a href="Conservatisme" title="Conservatisme">conservatisme</a>. Après la <a href="Premi%C3%A8re_Guerre_mondiale" title="Première Guerre mondiale">Première Guerre mondiale</a>, il se sent profondément déçu par les nations occidentales dont il avait expliqué la pensée à ses compatriotes. «&nbsp;Il me semble, écrivit-il, qu'au cœur de trois siècles de progrès, les peuples occidentaux se sont approprié quatre principes, être égoïste, tuer les autres, ne pas pratiquer la sincérité et ne ressentir aucune honte. Il en va tout autrement des préceptes de <a href="Confucius" title="Confucius">Confucius</a> et de <a href="Mengzi" class="mw-redirect" title="Mengzi">Mengzi</a> qui sont aussi hauts et vastes que le ciel et la terre et qui sont faits pour le bonheur de tous les hommes.&nbsp;»
</p><p>Yan Fu est également l'auteur de la musique du <a href="Gong_Jin'ou" title="Gong Jin'ou">Gong Jin'ou</a> (鞏金甌, littéralement "Que le calice d'or soit consolidé") qui fut le premier hymne national de la Chine et qui est aujourd'hui l'air de ralliement de la plupart des monarchistes chinois.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Traductions">Traductions</h2></div>
<p>(D'après <a href="Jacques_Gernet" title="Jacques Gernet">Jacques Gernet</a><sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> et <a href="Jacques_Pimpaneau" title="Jacques Pimpaneau">Jacques Pimpaneau</a><sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>)
</p>

<ul><li><a href="T._H._Huxley" class="mw-redirect" title="T. H. Huxley">T. H. Huxley</a>, <i>Evolution and Ethics</i> (<i>天演論 / Tiānyǎnlùn</i>, 1898)</li>
<li><a href="Adam_Smith" title="Adam Smith">Adam Smith</a>, <i><a href="The_Wealth_of_Nations" class="mw-redirect" title="The Wealth of Nations">The Wealth of Nations</a></i> (<i>原富 / Yuánfù</i>, 1901)</li>
<li><a href="John_Stuart_Mill" title="John Stuart Mill">John Stuart Mill</a>, <i>System of Logic</i> (<i>穆勒名學 / Mùlè Míngxué, 1902)</i></li>
<li>John Stuart Mill, <i><a href="On_Liberty" class="mw-redirect" title="On Liberty">On Liberty</a></i> (<i>群己權界論 / Qúnjǐquán Jièlùn</i>, 1903)</li>
<li><a href="Herbert_Spencer" title="Herbert Spencer">Herbert Spencer</a>, <i>The Study of Sociology</i> (<i>群學肆言 / Qúnxué Sìyán</i>, 1903)</li>
<li><a href="Montesquieu" title="Montesquieu">Montesquieu</a>, <i><a href="De_l'esprit_des_lois" title="De l'esprit des lois">De l'esprit des lois</a></i> (<i>法意 / Fǎyì</i>, 1904-1909)</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Références"><span id="R.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Références</h2></div>
<div class="references-small decimal" style=""><div class="mw-references-wrap"><ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a> </span><span class="reference-text"><i>Le Monde chinois. 3. L'époque contemporaine. <abbr class="abbr" title="20ᵉ siècle"><span class="romain">xx</span><sup style="font-size:72%">e</sup></abbr>&nbsp;siècle</i>, Armand Colin, «&nbsp;Pocket&nbsp;», p. 68.</span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a> </span><span class="reference-text"><i>Chine. Histoire de la littérature</i>, Philippe Picquier, 1989, rééd. 2004, p. 401.</span>
</li>
</ol></div>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Liens_externes">Liens externes</h2></div>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r194021218">
/* start https://fr.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .autres-projets>.titre{text-align:center;margin:0.2em 0}.mw-parser-output .autres-projets>ul{margin:0;padding:0}.mw-parser-output .autres-projets>ul>li{list-style:none;margin:0.2em 0;text-indent:0;padding-left:24px;min-height:20px;text-align:left;display:block}.mw-parser-output .autres-projets>ul>li>a{font-style:italic}@media(max-width:720px){.mw-parser-output .autres-projets{float:none}}


/* end https://fr.wikipedia.org/ */
</style>
<p class="mw-empty-elt">
</p>
<ul><li class="mw-empty-elt"></li>
<li><span class="liste-horizontale noarchive"><span class="wd_identifiers">Ressource relative à la musique</span>&nbsp;: <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://musicbrainz.org/artist/2d0cb3b6-40d3-4bd6-be41-dfe72fcc9ff8"><span class="lang-en" lang="en">MusicBrainz</span></a></li> </ul></span> </li>
<li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers">Notices dans des dictionnaires ou encyclopédies généralistes</span>&nbsp;: <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.britannica.com/biography/Yan-Fu"><i>Britannica</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://db1.ihp.sinica.edu.tw/cbdbc/cbdbkmeng?~~AAA0054611"><i>China Biographical Database Project</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.treccani.it/enciclopedia/yan-fu_(Dizionario-di-Storia)/"><i>Dizionario di Storia</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=66485"><i>Hrvatska Enciklopedija</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/lång/yan-fu"><i>Nationalencyklopedin</i></a></li> <li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.universalis.fr/encyclopedie/yan-fu-yen-fou/"><i>Universalis</i></a></li> </ul></div></li>
<li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers"><a href="Autorit%C3%A9_(sciences_de_l'information)" title="Autorité (sciences de l'information)">Notices d'autorité</a></span>&nbsp;: <ul><li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://viaf.org/viaf/47560532">VIAF</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://isni.org/isni/0000000080701704">ISNI</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb15022459h">BnF</a></span> (<span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb15022459h">données</a></span>)</li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.idref.fr/075028549">IdRef</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://id.loc.gov/authorities/n81118742">LCCN</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://d-nb.info/gnd/118918885">GND</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00622839">Japon</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://ci.nii.ac.jp/author/DA08910803?l=en">CiNii</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://data.bibliotheken.nl/id/thes/p143486691">Pays-Bas</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.nli.org.il/en/authorities/987007583011005171">Israël</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://nukat.edu.pl/aut/n%202020201099">NUKAT</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://nla.gov.au/anbd.aut-an36607483">Australie</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://authority.bibsys.no/authority/rest/authorities/html/97006191">Norvège</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&amp;local_base=aut&amp;ccl_term=ica=jn20040414005">Tchéquie</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://lod.nl.go.kr/resource/KAC200103201">Corée du Sud</a></span></li> </ul></div></li></ul>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de la littérature</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de la philosophie</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail du monde chinois</span> • <span class="bandeau-sous-portail-texte">section <b>histoire de la Chine</b></span></span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2024-09-27" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Yan_Fu&amp;oldid=218972405">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>